D Westsahara, arab. aṣ-Ṣaḥrā' al-Gharbiyyah, masir. Taneẓroft Tutrimt, span. Sáhara Occidental, is a umstrittns Terretorjum af n noadwestlinga Gstod vo Afrika u ghejad ze d Maghreb-Lenda vo Noad- u Westafrika. Umma 20% von n Terretorjum wean kontrolliad vo da selbst-asgrouffanan Demokratischn Sahrawisch Arabischn Repablik, dej iwatn 80% von n Terretorjum wean von n Nouchban Marokko vawoltt. Dej Flechn is umma 266,000 km². Es is oins vo de am dinnan un am mejran vasprengtan bsidltn Lántln vo da Welt, wou s bsundas vill wejsta Eemman houd. Dej Bvelkaring wiad af a wengal mejra wej halwa Milljon gschetzt,[1] vo dej wou umma 40% z Laayoune i da grejsstn Stod von n Land lem.

A Koatn vo da Westsahara.
A Koatn vo de Well u de marokkanischn Annekziona.
A intaraktiva Koatn vo da Westsahara.

Vo Spanja bis 1975 bsetzt is d Westsahara nourana Furdarung vo Marokko seit 1963 af da Listn vo de ned-selbst-reḡiatn Terretorja vo de Vaointn Naziona gstandn.[2] Es is des am mejran bvelkaringsreicha Landl af dera Listn u vo da Flechn ba weitm es gressa. 1965 hod dej Genarolvasammling vo de Vaointn Naziona d ejaschta Resoluzion za Westsahara õgnumma, un is Spanja õganga es Lántl zen dekolonesian.[3] A Jouar spada is a neia Resoluzion vo da Genarolvasammling assakumma, dej wou vo Spanja gfurdat houd, dass s hem a Referendum iwa d Selbstbestimmung mochatn.[4] 1975 hod Spanja des Lõnd i d Hent oda Pfoun vo Marokko (wou es Terretorjum furmell seid 1957 furdat)[5] u Mauretanja gem.[4] Nou is a Krejḡal asbrochn zwischa dej zwoa u da Polisario Front, an sahrawisch nazionalistischn "Grejjar" oda "Mufmo", es wou a Demokratischa Sahrawisch Arabischa Repablik mid Exilreḡiring in n algerischn Tinduf asgrouffn houd. Mauretanja hod sane Õsprich 1979 zrugg gnumma u Marokko hod nou dej de facto Kontrolln iwa d gressan Toall iwanumma, eischlejssle d ganzn gressan Stedt u d Bodnschetz. Dej Vaointn Naziona seng d Polisario Front wej d legetiman Vatreta vo de Sahrawi-Leit u konstatian, dass d Sahrawi a recht af a Selbstbestimmung homa.[6][7]

Seit n Woffnstillstandsokumma 1991 unta n Schirm vo de Vaointn Naziona wean zwoa Drittl von n Land (zamst an Gstod bis af s untasta Eggal mid da Ras Nouadhibou Holbinsl) vo Marokko vawoltt, mid stillschweingada Untastitzing vo Frankreich u de Vaoinigtn Stootn, u des ondar vo da Sahrawisch Arabischn Repablik, untastitzt von n mid Marokko iwakreiz lingatn Algerjen.[8] Internazionol hom aa Lenda, doudrunta aa Russland, fia koa Seitn koa Partei ned dagriffn; dej zwej "Streithona" owa gstupft u binejt, dass s an Friḏnsokumma zoustimma. Allzwoa, Marokko u d Polisario, hom vasoucht irna Furdarung duach s Afheifln oda Zamtrong vo furmellnan Dakkennungan zen untafejtan. Dej Polisario Front hod furmella Dakennunga fia d Sahrawisch Arabischa Repablik vo 46 Stootn u hod omdrei a Mitglidschaft i da Afrikanischn Union daglengt. Marokko hod d Untastitzing vo vaschinane Lenda z Afrika, vo de mejran muslimisch pragtn Lenda u vo da Arabischn Liga.[9] Dej Dakennunga vo de zwou Parteina han vaschidntle aa daweitat oda zrugg gnumma woan, obhange doudavõ, wej se s Vaheltnis z Marokko antwicklt houd.

Bis 2017 hod koa ondana Mitglidstoot vo de Vaointn Naziona d marokkanischa Suwerenitet iwa Toall vo da Westsahara offezjell dakennt.[10][11][12] 2020 hom dej Vaoinigtn Stootn, doudafia dass Marokko sa Vaheltnis zou Israel normalisiad, d marokkanischa Suwerenitet iwa d Westsahara amtle dakennt.[13]

1984 hod d Organesazion vo Afrikanischa Oahait, d Vuagenga-Organesazion vo da Afrikanischn Union, dej Demokratischa Sahrawisch Arabischa Repablik mid gleichn Staus wej Marokko wej a vulls Mitglid dakennt. Marokko hod doudadraf Protest eiglegt u sa Mitglidschaft õn n Nogl ghenkt. En 30. Jenna 2017 is Marokko wida i d Afrikanische Union afgnumma woan unta da Zousicharung, dass s a fridlicha Lesing finna wean un en Asbau vo da mileterischn Sicharung mid Grenzõlong saa loua. Bis dass da Konflikt glejst is, hod d Afrikanischa Union se af a Grenz nu ned festglegt, dej wou en marokkanischn Toal vo da Westsahara vo da Demokratischn Sahrawisch Arabischn Repablik Westsahara trenna soll. D Afrikanischa Union stellt fia a UN-Mission fia d Fridnssicharung i da Westsahara a Blouhelm-Kontingent, wou an Grenzstroiffn hinta n marokkanischn de-facto-Grenzwall (Berm) kontrolliad.

GaleriBearbeiten

BelegBearbeiten

  1. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1" (PDF). 2008 revision. United Nations. Afgrouffn en 12. Miarz 2009.
  2. Mariano Aguirre: "Vers la fin du conflit au Sahara occidental, Espoirs de paix en Afrique du Nord Latine", in: Le Monde diplomatique, Nufemma 1997.
  3. United Nations General Assembly: Resolutions Adopted by the General Assembly During Its Twentieth Session – Resolution 2072 (XX) – Question of Ifni and Spanish Sahara. 16 December 1965.
  4. 4,0 4,1 Milestones in the Western Sahara conflict.
  5. González Campo: Documento de Trabajo núm. 15 DT-2004. Las pretensiones de Marruecos sobre los territorios españoles en el norte de África (1956–2002).
  6. Stefan Gänzle; Benjamin Leruth; Jarle Trondal (15. Nufemma 2019): Differentiated Integration and Disintegration in a Post-Brexit Era. Taylor & Francis. S. 191. ISBN 978-0-429-64884-7.
  7. United Nations General Assembly Resolution 34/37, The Question of Western Sahara. 21 November 1979.
  8. Baehr, Peter R. The United Nations at the End of the 1990s. 1999, S. 129.
  9. Arab League Withdraws Inaccurate Moroccan maps. Arabic News, Regional-Morocco, Politics. 17 December 1998.
  10. Report of the Secretary-General on the situation concerning Western Sahara (paragraph 37, p. 10). 2 March 1993.
  11. Western Sahara not part of EFTA-Morocco free trade agreement – wsrw.org.
  12. International law allows the recognition of Western Sahara – Stockholm Center for International Law and Justice. 7 November 2015.
  13. 'Historic decision': Israel and Morocco agree on full ties 'as soon as possible'. 10 December 2020.