Madagaskar, malagasy: Madagasikara, amtle franz. République de Madagascar, malagasy: Repoblikan'i Madagasikara [republiˈkʲan madaɡasˈkʲarə̥], is a Inslstoot in n Indischn Ozean, umma 400 Killameda von n Gstod vo Oustafrika. Mid 592 800 km² is Madagaskar nou Indonesja da zwoatgrejsste Inslstoot.[1] D Nazion umfasst d Haptinsl vo Madagaskar, wou af Plotz veja vo de grejsst-flechatstn Insln is, un a Villzohl vo kleannanan Insln, wou drum umma ling. Nou en vurgschichtlinga, prehistorischn Weggabrechn von n vuazeitlinga Grousskontinent Gondwana hod se Madagaskar vur umma 88 milliona Jouana von n indischn Subkontinental ogspaltn ghobt, wos d Pflonzna u d Vejcha recht lang a stoak isoliata Antwicklung vagunnt houd. Vo deastweng is Madagaskar a Mittlpunkt vo Artnvillfalt u Biodiwersitet; mejra wej 90% von n durtatn Wildlem findt se nejḡads ondasts af da Eaḏn. Dea diwersnan Ekosystemm vo da Insl u s Wildlem, wou se nea blouß durtn findt, han 'gastt' u badrout duach s Einagreiffn vo da gach wachsatn Bvelkaring u dej Gfeadunga fia d Umwelt.

A Koatn vo Madagaskar
Nu a Koatn vo Madagaskar.
A Koatn vo 1884.

D archeologischn Ewidenzna von n ejaschtn Manschn, da wou se af Madagaskar ummagfrett houd, genga omed bis af vur 10 000 Jouana zrugga.[2] D Insl i s zejascht duach autronesische Velkln bsidlt woan, dej wou af Asleḡa-Kannu vo de heinting indonesischn Insln kumma han, wou da sellmolinga sozjala u relleḡjesa Kontext nemma dea eihoimischn indonesischn Kultua schou en Hinduismus u Buddhismus midumfasst ghobt houd.[3] Zou dene han ebba um s 9. Jh. dej Bantu vo Oustafrika iwa dej Strouss vo Mosambik dazou gstoussn.[4] Weitane Gruppn, wou in n Indischn Ozean Schiffal gfohrn han, hom iwa d Zeid af Madagaskar gsidlt u dauahaft beitrong za malagasischn Kultua. D malagasische Vulksgruppn wiad eftas aftoalt af niad wejnga wej 18 klejnnane Velkln, vo dej wou mid iwa 5 milliona dej bvelkaringsstiakstn de Merina in n zentroln Houchland han.

Bis i s spada 18. Jh. is d Insl Madagaskar bherscht woan von an zasplittatn Zammagwirffl vo wechslhaftnan soziopolitischnan Allianzn. In n Õfang von n 19. Jh. is nou durch a Reiha vo Nowlleitn vo de Merina d ganza Insl zen Kinereich Madagaskar vaoint woan. D Monarchi is 1897 untaganga, wej s Land i s Franzesischa Kolonjalreich eineglidat woan is, vo den wou d Insl 1960 wira d Unobhangekait daglengt houd. Da autonoma Stoot Madagaskar hod dasida vejar vaschiḏnana Vafassingsperiodn ghobt, d wou aa Repablikn gnennt wean. Seit 1992 is s Land offezjell a konstituzionella Demokrati mid da Haptstod Antananarivo. Jenfalls, is in n Vulksafstond vo 2009, da President Marc Ravalomanana zrugg tretn woan u n es Amt is in n Miarz 2009 af n Andry Rajoelina iwatrong woan. D konstituzionelle Herrschaft is in n Jenna 2014 widahergstellt woan, wej da Hery Rajaonarimampianina nou da intanazionol transparentn u fer bfunnanen Wohl vo 2013 zen Presidentn danennt woan is. Madagaskar is a Mitglid vo de Vaointn Naziona, da Afrikanischn Union (AU), da Entwicklingsgmoischaft von n Sidlinga Afrika (SADC) u da Francophonie.

Madagaskar ghejat nou dej Vaointn Naziona za dea oghenktn Lenda, wou niad aso goud entwicklt han.[5] Amtssprouchn han Malagasy u Franzesisch. D Iwazohl vo de Eiwõhna fulng an tradizionelln Glam, en Kristntum oda a Gmisch davõ. Ekotourismus u Landwiatschaft zamst Investiziona i Asbilding, Gsundat u Priwatuntanemma han Schlisslelement vo da Entwicklingstrategi vo Madagaskar. Unta n Presedentn Ravalomanana hom dej Investiziona a substanzjells wiatschaftles Wachstum dabracht, owa niad ajeda hod profatiat, wos gwissa Sponninga zwengs de gstingan Lemsholtingskostn un en gfallnan Lemstandard i d untanan Bvelkaringsschichtna virabracht houd.

GaleriBearbeiten

BelegBearbeiten

  1. "Island Countries of the World" WorldAtlas.com. Archiviad en 7. Dezemma 2017, afgrouffn en 10. August 2019
  2. For Thousands of Years, Humans Coexisted with the Largest Birds That Ever Lived , 13. Settemma 2018. 
  3. . https://academic.oup.com/hmg/advance-article/doi/10.1093/hmg/ddab018/6106232. Retrieved on 30. Miarz 2021. 
  4. . 21. Jenna 2014. https://www.pnas.org/content/111/3/936. Retrieved on 30. Miarz 2021. 
  5. About LDCs. UN-OHRLLS.